GESCHREVEN EN GEZEGD
over en aan Iris Van de Casteele

Je bent dichteres in hart en nieren. Ergens in een groot Dagboek, staat onze ontmoeting gegraveerd als een veldslag;
een overwinning van Licht op Donker.  
Erique Roegies


Ik let eigenlijk alleen op iemands ogen en bij jou zijn die van een tijdloze transparante diepte en schoonheid.
Marianne Som

We zullen niet versagen. Het was een aangenaam moment deze middag met jou.
Je hebt iets stralends.
Dirk van Babylon

Je straalt werkelijk een vanzelfsprekende durf en verfrissende naturel uit zodat ik durf spreken van aanstekelijkheid.
Achiel Janssens

Hoe je spreekt over de natuur, over ervaringen, over het dichten, enz.; het is alsof ik mijzelf hoor.

Atze van Wieren

Bij het lezen van vele van jouw gedichten en bundels komen mij vaak beelden voor de geest van verweerde vlakten, moerassen zelfs, waar het water eeuwig borrelt en gorgelt, tussen de rotsen, tussen het lis. Met hier en daar een knoestige boom, groots in zijn verlatenheid.
Patrick Vermeer

Ik heb je altijd een 'echte' dichteres gevonden, iemand uit wier teksten de noodzaak tot dichten, c.q. schrijven sprak, expressiedwang - niet de noodzaak tot 'dichter spelen', wat sommigen nogal eens verwarren met poëzie. Eerlijke teksten ook, met een gezonde afkeer van artistiekerigheid.

Guido van Heulendonck

In jouw gedichten voel ik die diepe verbondenheid met de natuur. Dat geeft zo'n goed gevoel te weten dat er mensen zijn die niet alléén over kunst praten maar geëngageerd schrijven over het leed van de natuur en de natuurvolkeren, dat heeft me steeds zo geboeid in je poëzie.

Jan Anton Gilles


Beloof me dat je de o zo kwetsbare kwinkslag van lichtheid, liefde en plezier niet verliest, zodat je de loodzware deuren met dezelfde kracht blijft opengooien...!
Stefan van der Laan

De kwalificatie "straatmus" is niet op haar plaats voor jou, vind ik, maar als je weet dat dit vogeltje een beschermde status krijgt … ja dan…
Cor Wulffelé

De foto op de cassette ‘Het warme gras’ heeft duidelijk iets van Piaf. Zelfs uiterlijk. Maar zeker innerlijk. Het is een heel mooie foto van jou met iets wonderlijk zachts in je blik: een levensteken, warm als gras!

Frans Fransaer


Ik hoef zelfs niet eens diep in jou te kijken... je ogen en heel je gezicht spreken boekdelen! Je bent zo 'puur' Iris. Ik ken niemand die zo open en eerlijk is in zijn woorden en daden. Zoiets, zo iemand ontmoeten in je leven..., dat noem ik echt een groot 'geschenk'.

Ann Backx


In de iris bloeiend in mijn tuin herken ik iets van jezelf: écht en poëtisch, met geur- en tastzin naar het spirituele in en rond, en boven en onder de dingen, ook de mensen.
Marc Delrue

Ach Iris, wat er nog allemaal in jou ligt te woelen en te gloeien... deze vulkaan is nog lang niet uitgedoofd! Geen wonder dat mensen jou op handen dragen, je bent één brok magie...
Ann Backx

Iris, de vrouw die tranen in haar keel heeft.
Paulino Rojas

Ik vind het bijzonder sterk en stimulerend dat je nog zo’n passies kunt hebben, en er over spreken. Je hebt een groot hart en een groot taalgevoel en dan moet je wel dichter worden. Of gek. Kan ook.
Dirk van Babylon


Die foto uit 1987: een bijzondere vrouw, sterk, helder, intelligent.
Joop Leibbrand

Ik heb je altijd een grote vrouw gevonden, ook een grote schrijfster. Ik draag je nauw aan mijn hart en zal ik nooit vergeten dat jij je hebt ingespannen om minderen het daglicht te laten zien.

Pierre Van Laeken

Jouw cd: poëzie bij harpmuziek... Dat heb je schitterend voor elkaar!
Je hebt een mooie voorleesstem en samen met de harptonen klinkt het heel fijn. 
Karina Baggermans


Jouw cd is prachtig om ernaar te luisteren. Het stuk over het mes van de ploeg in brekende aarde... ; het deed mij rillen, wetend dat ik vroeger zelf nog bij mijn grootvader achter de kantelploeg gelopen heb. Bedankt Iris.

David Storm


Je bent een vulkaan, zelfs een orkaan zou hem niet kunnen doven, maar deze vulkaan berokkent geen schade. Verder wil ik er aan toevoegen dat je -afgezien dat je kleintjes bent- groot en onvergelijkbaar bent.
Paulino Rojas


Je bent voor mij altijd een stichtend voorbeeld geweest. Ik denk zelfs af en toe de muze die mijn gedichten nieuw leven inblies.
Rudi Lejaeghere

Jij was de gulste en hartelijkste van al onze Islamitische porren. Jouw koffiebreaks hielpen de spanning van de avondlessen te breken en menige vriendschapsbanden te smeden.
Dr. hist. Etienne Fobe

Gelukkig kwam ik jou weer tegen…
Paul Delfgaauw


Cette flamande !... quel volume de passions multiples et déchirantes, écorchées vives !
Peu de joies, mais l'espoir tel le coquelicot, la vie étincelante, rouge de joie... prend souvent le dessus et clame sa couleur !
Daniel D’Hanequand

Zij schrijft en dicht met vuur en passie, met tederheid en oprechtheid, lucht en licht gevend.

Prof. Jos Vermylen


Hoe zal ik het zeggen, Iris, dat je me raakt tot dieper dan het bot.
Je verwoordt iets van onze existentie die nauwelijks in woorden is te vatten.

Lieve Van Impe

Dit is rauw-realisme, een nieuw facet in de poëzie van Iris, waarvan de hoeken geen afronding hoeven.

Eddy Timmermans

Ik had het gevoel dat ik je die namiddag niet voor het eerst zag, maar dat ik je al mijn hele leven had gekend!

Christina Guirlande


Jij moet wel van een ongelooflijk taai geslacht zijn om nu nog zo attent, levendig en creatief in het leven te staan.
Atze van Wieren


Dat óns Adegem zulke dichteres heeft voortgebracht, daarvan waren wij ons niet genoeg bewust.
We bewaren uw pennevruchten als een tere relikwie.
Pierre & Yvonne Van Cleemput


Je bent voor schrijven in de wieg gelegd. Prachtige dingen pen je neer!

Liliane Beunkens


Voor mij blijft het een onoplosbaar raadsel hoe het komt dat gij niet méér erkenning verwerft.
Gabrielle Demedts


Mijn man (Eugène van Itterbeek) vindt jouw gedichten heel goed doch kan ze in zijn tijdschrift niet opnemen omdat hij niet weet hetgeen hij zou moeten antwoorden mocht iemand hem vragen ‘wie is Iris Van de Casteele?’

Genade De Lille

Iris Van de Casteele, zo’n mooie naam… het zal wel een pseudoniem zijn.
H.C. Achterberg

In Lo staat een gedenkteken van Clem Schouwenaars met de magistrale tekst "wat je in leven houdt is de liefde waaraan je zult sterven".
Even magistraal zijn de woorden van Iris Van de Casteele over hetzelfde thema "liefde is beetje bij beetje drinkend verdrinken...".
Louis Beelen


Dein Gedicht „Urverwandt“ in deutsch war eine große Überraschung für mich.
Deine gediegene gewählte Sprache ist selbst bei Deutschen selten.
Angelika Westerhoff

Ik genoot al mateloos van je prachtige bundels.
Met uitgeholde stem is zo diep...
Dr. Mark Van de Casteele

Mooi dat ze jouw ‘Sirène celtique” op muziek gaan zetten: ik hoop dat het dramatisch einde ervan tot zijn recht komt.
Hoe jij ook lachen kunt (zie de foto enzovoort) er zit in jou toch een dikke splinter tragiek.

Frans Fransaer

Je bent toch een wonderbaarlijke vrouw; ik ken niemand die zo spontaan en daarbij ook nog zo doortastend is als jij bent! 
Joop Leibbrand

Je gedicht ‘Urverwandt’ is bijzonder: de hele geschiedenis van de steen en tegelijk van het leven. Een groot gedicht, en dat in het Duits. Je hebt er een prestatie mee geleverd.

Leo Herberghs

Hierna een paar brokken klei die op mijn jas terechtkwamen.

Nederigheid siert de mens mevrouw Van de Casteele.
Er zullen ongetwijfeld nog heel wat mensen zijn die wat u doet subliem vinden.
Marc Leboeuf (vzw Symbiose)

Je getuigt volgens mij van een grote zelfingenomenheid en bekrompenheid van geest.

Patricia De Landtsheer (vzw Symbiose)


Iris Van de Casteele? Inderdaad, een compleet onkundig iemand.

Eric Rosseel (Pomgedichten.nl)

 
 
                                      

 
 
 
 UITSPRAKEN VAN IRIS VAN DE CASTEELE
 
 

00. Mijn gedichten zijn zeldzame vogels die af en toe een boomtak vinden.

01. We weten niet of iemand nog naar onze gedichten zal omkijken nadat we dood zijn.

02. Ik voel me kosmisch en aards tegelijk. Met die dualiteit in mij heb ik het soms moeilijk omdat ik voor die ene dan weer voor de andere zou willen kiezen en weet dat het niet kan.

03. Ik wou altijd het onbereikbare bereiken en daar werd ik vaak en hard voor bestraft.

04. In mijn dichtbundels lijkt het erop dat ik meer schaduw heb gekend dan zonneschijn. Ik ben daar echter niet zo zeker van. Mijn tranen hebben het altijd tegen mijn positieve levensbeschouwing moeten afleggen.

05. Veel tegenstrijdigheden zitten diep in mij verweven. Ik ben vrij ernstig en kan lang mediteren over alles en nog wat, uiterlijk ben ik een vrolijk iemand.

06. Velen hebben mij niet of slecht begrepen; alleen gekneusde mensen schijnen mij in het hart te kunnen sluiten.

07. Schrijfster als beroep is een taak die niet voor mij is weggelegd, ik voel me geroepen als dichteres.

08. Nu ik mijn cursiefjes wat bewerkt heb besef ik hoeveel schrijftalent ik in mij verloren liet gaan.

09. Ik hoef de opgetekende gebeurtenissen niet inkleuren, omwerken of er onwaarheden omheen weven. Mijn leven is sowieso uiterst boeiend (en tragisch) geweest.

10. Ik werd steeds aanzien -- en dit als kind reeds -- als 'anders dan de anderen' wat voor een groot deel de waarheid benadert.

11. Ik heb nooit veel belang gehecht aan mijn geschriften, voor mij tellen vooral mijn gedichten.

12. Soms vraag ik me peinzend af hoelang ik nog te leven heb; ik moet mijn man en onze katten overleven want zij zouden mijn dood besterven.

13. Weten dat ik later zal rusten onder een of andere boom stemt me rustig, want met bomen heb ik iets. Die zijn sowieso heilig.

14. Ik heb vaak en veel liefgehad, bijna iedereen en alles.

15. Mijn vraag is: waarom neemt men de mens niet zoals hij is met of zonder hersenenspoeling?

16. Bestaat er andere poëzie dan deze die de mens meer mens maakt?

17. Ik ben een dier dat afgezonderd van de kudde leeft zoals een paard dat de manade mijdt.

18. Op de een of andere manier ben ik altijd contact met bomen, met water en met stenen.

19. Ik houd van vriendelijke, gezellige, maar vooral oprechte mensen.

20. De maan als steen heeft mij ervan overtuigd dat in elk wezen bovenaardse krachten sluimeren.

21. Soms lijk ik een herfstblad dat is komen aanwaaien tussen al het groen dat hier zelfs in de winter niet sterft.

22. Pakkende gedichten vertalen is uitputtend. Ik krijg er heel veel pijn van in mijn diepste binnenste.

23. Een mislukt gedicht kan soms heel wat over de dichter/es aan het licht brengen.

24. De literaire wereld is overal behept met de onuitroeibare kwaal 'snobisme'.

25. Ik houd van de man, waarschijnlijk omdat ik als kind al een vrijgevochten geest bezat.

26. Ik ben geen paard dat zich voor de ene of andere kar laat spannen.

27. Taaloefeningen horen thuis in studentenboeken, niet in gedichtenbundels.

28. Het is sowieso heel moeilijk om over je innerlijk wezen te praten; mij lijkt het of dit met geschreven woorden wél kan, niet met luidop gesprokene.

29. Soms denk ik dat er een soort vloek op me rust, doch telkens ik een indringend gedicht schrijf verdwijnt die gedachte, dan ben ik weer mezelf en herken ik mij.

30. Voor elke dwaze verliefdheid moest ik boeten. Dat heeft mij gemaakt tot wie en wat ik ben: veel minder jong, veel minder mooi, maar het beste deel van mij is gebleven, zijnde mijn bloeiende illusies.

31. De bedreven liefde valt beter te omschrijven dan de niet bedrevene; de niet bedrevene is onontwarbaar.

32. Ik behoor niet tot de massa, egaal of deze denkt of niet.

33. Er vallen altijd lessen te leren uit hoe de andere met je omgaat.

34. Wie ontroerd kan worden door om het even welke aftakeling heeft oog en hart voor het onvermijdbare.

35. Ik heb nooit met ruzies kunnen omgaan, ik word er neerslachtig van.

36. In een diepe put vallen is gemakkelijk maar verschrikkelijk moeilijk wordt klimmen tot waar hoop glinstert.

37. Te vaak heb ik alles geslikt bekommerd om de andere te sparen, zodoende heb ik mijzelf veel tekort gedaan.

38. Ik ben bijzonder vergevingsgezind; in vrede leven is een kunst op zich.

39. Op sommige vriendschappen komt sleet, vooral wanneer de een teveel zwijgt en de andere teveel verzwijgt.

40. Alles zit verkeerd aan mij. Soms denk ik dat ik de chaos zelf ben... of hem heb uitgevonden.

41. Ik heb het gevoel dat ik mijn hele leven lang overal ben opgejaagd en weggejaagd.

42. Mij altijd moeten rechtvaardigen voor wat ik doe ben ik meer dan zat.

43. Mij kan het geen barst schelen of mijn geschriften literaire waarde hebben of niet. Ik schrijf dingen van mij af en ik schrijf dingen naar mij toe.

44. Wanneer men lang en veel gezwegen heeft, en er daagt een sympathieke (jonge) man op, doet het goed hartelijk hardop samen te lachen. Er blijft achteraf wel een weemoedige sluier hangen.

45. Meer dan eens werd ik naar de slachtbank gevoerd doch ik schreeuwde zo verschrikkelijk hard dat ik telkens uit mijn benarde posities verlost werd.

46. Wanneer ik een omgehakte boom zie gaat iets kapot in mij dat niet te herstellen is.

47. Ik ga me zolang mogelijk aan het leven blijven klampen.

48. Men moet kunnen en willen positief denken is altijd één van mijn leuzen geweest.

49. Taai als leder of taai als vlas. Het lijkt wel of ik zeven levens heb.

50. De genegenheid waarmee we de andere verwarmen is dezelfde waarmee wij onze ziel voeden.

51. Ik ga wat me rest aan dagen nu op mijn manier leven, al bleef er mij maar één poëzielezer over.

52. Zelf beschouw ik mij als een niet te verwaarlozen pluspunt in onze ‘Republiek der Letteren. Punt.

53. Ik begon mij af te vragen waarom het water naar beneden stroomde terwijl ik naar boven klom.

54. Onwetenden moeten ook hun zeg hebben.

55. Indien men met de juiste maten zal meten hoef ik niets te vrezen. Ik heb heel veel lief gehad.

56. Mij verheffend doorklief ik de lucht. Uitstijgend boven het triviale kan ik ’s werelds dwazen vanuit de hoogte doorschouwen.

57. Bomen kunnen ook lezen, maar dan wel rechtstreeks in ons hart en ik doe hetzelfde naar hen toe.

58. Wanneer je niet kunt of wilt naar de andere toegaan, en als een graszode je eigen graf aan het bedekken bent, dan kan niemand of niets je nog helpen.

59. Ik heb een hekel aan persoonsverheerlijking, gevlei, dweperij en literaire kliekjes.

60. Eén ding weet ik met zekerheid: afgunst geeft de doodsteek aan vriendschap en genegenheid.

61. Ik werd veel en hard getrapt zodat mijn lange adem trapsgewijs tot stand kwam.

62. De poëzie die uit mijn gedichten te puren valt verwoordt de essentie van wat ik ben

63. Al mijn geschriften en gedichten ontstaan als stromende lava uit de vulkaan die ik ben.

64. Le silence est notre allié et l’humour est le baume sur nos souffrances.

65. Dichten en schrijven geeft mijn leven zin. Het is een soort dieper ademhalen.

66. Mij interesseren de wortels van de maan, en van de rozenstruik veel meer zijn wortels dan zijn bloemen.

67. Als dichteres niet tot de zielloze gevierde goden horen is het beste bewijs dat ik als andersdenkende meer aarde geslikt -- en verteerd heb -- dan de aardwormen waarover zij heersen.

68. De nuchter denkende mens trekt alles naar beneden wat hem verheffen kan.

69. De chaos heeft altijd gelijk.

70. De literaire wereld is de mijne niet, ik mijd hem zoveel als ik kan.

71. Ik denk dat ik veel meer zeg wanneer ik zwijg dan wanneer ik spreek.